مسلط شدند و خليفه ابو يوسف امارت بطليوس و حوالى آن را به السيد ابو الربيع بن ابى حفص بن عبد المؤمن داد . « 1 » عنان مىنويسد : خليفهء موحدى دستور داد كه قلعه بزرگ بطليوس را مرمّت كنند و براى آن مجراى آبى حفر كنند . ويرانه‌هاى اين قلعه هنوز پابرجاست . « 2 » در 626 ق / 1229 م شهرهاى مارده و بطليوس به اطاعت ملوك الطوايف بنى هود درآمد . « 3 » مقارن اين زمان ، ياقوت در وصف بطليوس مىنويسد : شهر بزرگى است در اندلس از نواحى مارده كه بر كنارهء غربى رود يانه يا آنه واقع شده و ناحيهء وسيعى است . « 4 » سرانجام ، مسيحيان ليونى بطليوس را در اواسط 627 ق / مه 1230 به تصرف در آوردند . « 5 » ابو الفداء در قرن هشتم هجرى مىنويسد : بطليوس قاعدهء مملكتى است كه در شمال و مغرب قرطبه واقع است و ميان آن دو شش روز راه فاصله است ؛ يابره از نواحى آن شهر است . « 6 » مارده يا مريدا « 7 » ، نام قديمى آن آوگوستا امريتا « 8 » بوده است . اين شهر در ايالت بطليوس يا باذاخوث در 53 كيلومترى شمال شرقى شهر بداخوس در جنوب غربى اسپانيا واقع است . در اين شهر هنوز آثار آمفى تئاتر ، پل و آبراهه ، سيرك ، معبد ، طاق نصرت ترايانوس و تئاتر ستوندارى از دوره روميان باقى مانده است . « 9 » موسى بن نصير ضمن حملات خود بر شهرهاى اندلس در رمضان 94 / 713 م ، شهر مارده را محاصره كرد . در زير يكى از باروهاى همين شهر ، مسيحيان با خراب كردن برج بر سر مسلمانان ، جماعت بسيارى از آنان را به شهادت رساندند . اين واقعه به برج الشهداء معروف شد . « 10 » پس از تسلط مسلمانان بر اندلس ، بربرها بيشتر در جانب غربى ، يعنى در شهرهاى مارده و

--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 174 . ( 2 ) . همان ؛ ج 4 ، ص 104 . ( 3 ) . همان ؛ ج 4 ، ص 299 . ( 4 ) . معجم البلدان ؛ ج 1 ، ص 447 و روض المعطار ؛ ص 93 . ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 307 . ( 6 ) . تقويم البلدان ؛ ص 209 . ( 7 ) . Merida ( 8 ) . Agusta Emerita ( 9 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 3 ، ص 2752 . ( 10 ) . اخبار مجموعه ؛ ص 25 .